Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

यज्ञेऽहिंसा-प्राधान्यम्

Primacy of Non-Harm in Sacrificial Ethics

उपोष्य संशितो भूत्वा हित्वा वेदकृता: श्रुती: । आचार इत्यनाचार: कृपणा: फलहेतव:,उपवासपूर्वक कठोर नियमोंका पालन करे। वेदकी फलश्रुतियोंका परित्याग कर दे अर्थात्‌ काम्य कर्मोंको छोड़ दे, सकाम कर्मोके आचरणको अनाचार समझकर उनमें प्रवृत्त न हो। कृपण (क्षुद्र) मनुष्य ही फलकी इच्छासे कर्म करते हैं

upoṣya saṁśito bhūtvā hitvā vedakṛtāḥ śrutīḥ | ācāra ity anācāraḥ kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ ||

उपोष्य संशितो भूत्वा हित्वा वेदकृताः श्रुतीः। आचार इत्यनाचारः कृपणाः फलहेतवः॥

उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउप-वास् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-समकक्ष अव्ययकृदन्त), कर्तरि, पूर्वकालनिर्देश (absolutive)
संशितःdisciplined; well-restrained
संशितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-शा (धातु) / संशित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, क्त (भूतकृदन्त)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा, कर्तरि, पूर्वकालनिर्देश (absolutive)
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वा, कर्तरि, पूर्वकालनिर्देश (absolutive)
वेदकृताःmade/laid down by the Veda
वेदकृताः:
Karma
TypeAdjective
Rootवेदकृत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
श्रुतीःVedic injunctions / scriptural statements
श्रुतीः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आचारःconduct; practice
आचारः:
Karta
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus; as (called)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अनाचारःmisconduct; improper practice
अनाचारः:
Karta
TypeNoun
Rootअनाचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृपणाःmiserly/mean persons
कृपणाः:
Karta
TypeNoun
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
फलहेतवःthose whose motive is (worldly) result
फलहेतवः:
Karta
TypeNoun
Rootफलहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Veda
Ś
Śruti