Shloka 16

Bhūta-guṇa-saṃkhyāna

Enumeration of the Properties of the Elements and Cognitive Faculties

Devanagari script

सर्वेषामेव भूतानां तमस्यपगते यथा । प्रकाशं भवते सर्व तथेदमुपधार्यताम्‌,जैसे अन्धकार दूर हो जानेपर सभी प्राणियोंके सामने प्रकाश छा जाता है, उसी प्रकार यह निश्चितरूपसे समझ लो कि अज्ञानका नाश होनेपर ही ज्ञानस्वरूप आत्माका साक्षात्कार होता है

Transliteration

sarveṣām eva bhūtānāṁ tamasy apagate yathā | prakāśaṁ bhavate sarvaṁ tathā idam upadhāryatām ||

Translation

सर्वेषामेव भूतानां तमस्यपगते यथा । प्रकाशं भवते सर्वं तथेदमुपधार्यताम् ॥ अज्ञाननाश एवात्र ज्ञानात्मनः साक्षिकरणम् ॥

Word by Word

सर्वेषाम्of all

एवindeed/only

भूतानाम्of beings/creatures

तमसिin darkness

अपगतेwhen (it has) gone away/ceased

यथाjust as

प्रकाशम्light/illumination

भवतेarises/comes to be

सर्वम्all (around)/everything

तथाso/in the same way

इदम्this

उपधार्यताम्let it be understood/considered

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes