कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च । जो वेदका विद्वान् न हो, अनुगत भक्त न हो, दोषदृष्टिसे रहित न हो, सरल स्वभावका न हो और आज्ञाकारी न हो तथा तर्कशास्त्रकी आलोचना करते-करते जिसका हृदय दग्ध -रस-शून्य हो गया हो और जो दूसरोंकी चुगली खाता हो--ऐसे लोगोंको इस ज्ञानका उपदेश देना उचित नहीं है
na tarkaśāstra-dagdhāya tathaiva piśunāya ca | yo vedakaḥ vidvān na bhavet, anugata-bhakto na bhavet, doṣa-dṛṣṭi-rahito na bhavet, sarala-svabhāvo na bhavet, ājñākārī na bhavet; tarkaśāstra-nindayā nindayā yasya hṛdayaṃ dagdhaṃ rasa-śūnyaṃ jātaṃ, yaś ca pareṣāṃ piśunatāṃ karoti—tādṛśebhyo ’sya jñānasya upadeśo na yuktaḥ ||
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च । यो न वेदविद्, नानुगतभक्तः, न दोषदृष्टिवर्जितः, न सरलस्वभावः, न चाज्ञाकारकः; यश्च तर्कशास्त्रविवादालोचनापरः सन् हृदये दग्धः रसशून्यश्च जातः, परदोषानुकीर्तनपरश्च—तस्मै एतज्ज्ञानोपदेशो न युक्तः ॥
व्यास उवाच