Shloka 32

अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः

Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas

Devanagari script

नदद्वारं पुरं गत्वा हंसो हि नियतो वशी । ईश: सर्वस्य भूतस्य स्थावरस्य चरस्य च,स्थावर-जंगम सभी प्राणियोंका ईश्वर स्वाधीन परमात्मा नव द्वारोंवाले शरीरमें प्रवेश करके हंस (जीव) रूपसे स्थिरतापूर्वक स्थित है

Transliteration

nava-dvāraṁ puraṁ gatvā haṁso hi niyato vaśī | īśaḥ sarvasya bhūtasya sthāvarasya carasya ca ||

Translation

नवद्वारं पुरं गत्वा हंसो हि नियतो वशी। ईशः सर्वस्य भूतस्य स्थावरस्य चरस्य च॥

Word by Word

नवद्वारम्the nine-gated (body/city)

पुरम्city (i.e., body)

गत्वाhaving gone/entered

हंसःthe haṃsa (individual self)

हिindeed/for

नियतःrestrained/steady

वशीself-controlled/masterful

ईशःthe Lord

सर्वस्यof all

भूतस्यof (every) being/creature

स्थावरस्यof the immobile

चरस्यof the mobile

चand

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

īśa (the Lord/Supreme)

haṁsa (inner self/jīva)

nava-dvāra-pura (the nine-gated city/body)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes