Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

श्रद्धधाना जितक्रोधा दानशीलानसूयव: । भृतपुत्रा भूतामात्या भृतदारा हानीर्षव:,उनमें श्रद्धा थी। वे क्रोधको जीत चुके थे। वे दानी थे। दूसरोंके गुणोंमें दोषदृष्टि नहीं रखते थे और ईर्ष्यारहित थे। वे स्त्री, पुत्र और मन्त्री आदिका भरण-पोषण करते थे

śraddadhānā jitakrodhā dānaśīlā anasūyavaḥ | bhṛtaputrā bhūtāmātyā bhṛtadārā hānīrṣavāḥ ||

शक्र उवाच—ते श्रद्धधाना जितक्रोधाः, दानशीलाः, अनसूयवः। अनिर्ष्यवः सन्तो भृतान् दारान् पुत्रान् अमात्यांश्च यथोचितं पोषयन्ति स्म।

श्रद्धधानाfaithful, full of faith
श्रद्धधाना:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रद्धाधान
FormMasculine, Nominative, Plural
जितक्रोधाःhaving conquered anger
जितक्रोधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितक्रोध
FormMasculine, Nominative, Plural
दानशीलाःgenerous, of a giving nature
दानशीलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदानशील
FormMasculine, Nominative, Plural
अनसूयवःnon-envious, not fault-finding
अनसूयवः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनसूयु
FormMasculine, Nominative, Plural
भृतपुत्राःmaintaining (supporting) their sons
भृतपुत्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootभृतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
भूतामात्याःmaintaining (supporting) their ministers/officials
भूतामात्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूतामात्य
FormMasculine, Nominative, Plural
भृतदाराःmaintaining (supporting) their wives
भृतदाराः:
Karta
TypeAdjective
Rootभृतदार
FormMasculine, Nominative, Plural
अनईर्षवःfree from jealousy
अनईर्षवः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनईर्षु
FormMasculine, Nominative, Plural

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)
S
sons/children (putrāḥ)
M
ministers/counselors (amātyāḥ)
W
wives (dārāḥ)

Educational Q&A

The verse praises a model of righteous conduct: faith (śraddhā), mastery over anger, habitual generosity, refusal to disparage others’ good qualities, and freedom from envy—paired with responsible support of one’s dependents and public duties.

Śakra (Indra) is describing the character of exemplary people, highlighting their inner discipline and social responsibility as marks of dharmic life, especially in the context of Śānti Parva’s ethical instruction.