Shloka 27
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
Devanagari script
अहमासं यथाटद्य त्वं भविता त्वं यथा वयम् । मावमंस्था मया कर्म दुष्कृतं कृतमित्युत,आज जैसे तुम हो, कभी मैं भी ऐसा ही था और इस समय जिस दशामें हमलोग पड़े हुए हैं, कभी तुम्हारी भी वैसी ही अवस्था होगी; अतः तुम यह समझकर कि मैंने बड़ा दुष्कर पराक्रम कर दिखाया है, मेरा अपमान न करो
Translation
अहमासं यथातद्य त्वं भविता त्वं यथा वयम् । मावमंस्थाः मया कर्म दुष्कृतं कृतमित्युत ॥
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
आसम्was
आसम्:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (भू)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootत्वम्
Form—, Nominative, Singular
भविताwill become / will be
भविता:
TypeVerb
Rootभू
FormPeriphrastic future (Luṭ) / future agent-noun usage, —, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootत्वम्
Form—, Nominative, Singular
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootवयम्
Form—, Nominative, Plural
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
अवमंस्थाःdisrespect / despise
अवमंस्थाः:
TypeVerb
Rootअवमन्/अवमंस्था (denom.)
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअहम्
Form—, Instrumental, Singular
कर्मdeed / act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दुष्कृतम्evil / sinful
दुष्कृतम्:
TypeAdjective
Rootदुष्कृत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPast passive participle (kta), —, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उतindeed / and
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes