Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अध्याय २०८ — इन्द्रियनिग्रहः, सत्याहिंसात्मकवाक्, कर्मफलविवेकः

Restraint of the Senses, Non-harming Truthful Speech, and Discernment of Karmic Consequence

मरीचिरुत्र्यड्विरसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु: । वसिष्ठश्न महाभाग: सदृशो वै स्वयम्भुवा,उनके नाम इस प्रकार हैं--मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु तथा महाभाग वसिष्ठ। ये सभी स्वयम्भू ब्रह्माके समान ही शक्तिशाली हैं

marīcir atrir aṅgirāḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ | vasiṣṭhaś ca mahābhāgaḥ sadṛśo vai svayambhuvā ||

मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । वसिष्ठश्च महाभागः सदृशो वै स्वयम्भुवा ॥

मरीचिःMarichi
मरीचिः:
Karta
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्रिःAtri
अत्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootअत्रि
FormMasculine, Nominative, Singular
अङ्गिराःAngiras
अङ्गिराः:
Karta
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलस्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलहःPulaha
पुलहः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलह
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रतुःKratu
क्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभागःgreatly fortunate; illustrious
महाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
सदृशःsimilar; equal
सदृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootसदृश
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
स्वयम्भुवाby/with the Self-born (Brahmā)
स्वयम्भुवा:
Karana
TypeNoun
Rootस्वयम्भू
FormMasculine, Instrumental, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
M
Marichi
A
Atri
A
Angiras
P
Pulastya
P
Pulaha
K
Kratu
V
Vasistha
S
Svayambhu (Brahma)

Educational Q&A

The verse establishes the supreme credibility of ancient rishis by stating they are comparable to Svayambhu (Brahma). It implies that ethical and dharmic teachings rooted in such seers carry exceptional authority and should be trusted as aligned with cosmic order.

Bhishma is listing eminent primordial sages—Marichi, Atri, Angiras, Pulastya, Pulaha, Kratu, and Vasistha—and emphasizing their Brahma-like stature, likely to frame or support subsequent instruction by appealing to revered lineages of wisdom.