Shloka 8
Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha
Devanagari script
ज्ञानानां च फलानां च ज्ञेयानां कर्मणां तथा । क्षयान्ते यत् फल विद्याउज्ञानं ज्ञेयप्रतिष्ठितम्,ज्ञान, फल, ज्ञेय और कर्म--इन सबका अन्त होनेपर जो प्राप्तव्य फलरूपसे शेष रहता है, उसको ही तुम ज्ञेयमात्रमें व्याप्त होकर स्थित हुआ ज्ञानस्वरूप परमात्मा समझो
Translation
ज्ञानानां च फलानां च ज्ञेयानां कर्मणां तथा । क्षयान्ते यत् फलं शेषं तद् ज्ञानं ज्ञेयप्रतिष्ठितम् ॥
Word by Word
ज्ञानानाम्of knowledges/knowledge-principles
ज्ञानानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
फलानाम्of fruits/results
फलानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ज्ञेयानाम्of things to be known
ज्ञेयानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootज्ञेय
FormNeuter, Genitive, Plural
कर्मणाम्of actions/deeds
कर्मणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
तथाlikewise/so also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्षयान्तेat the end of destruction/at dissolution
क्षयान्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षयान्त
FormMasculine, Locative, Singular
यत्that which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
विद्यात्should know
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
उज्ञानम्higher/supreme knowledge
उज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञेयप्रतिष्ठितम्established in the knowable (object of knowledge)
ज्ञेयप्रतिष्ठितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्ञेय-प्रतिष्ठित
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes