Shloka 19
Adhyāya 2: Nārada’s Disclosure—Karṇa’s Training and the Brahmin’s Curse (Śānti-parva)
Devanagari script
उस पर्वतपर भृगुश्रेष्ठ परशुरामजीसे विधिपूर्वक धनुर्वेद सीखकर कर्ण उसका अभ्यास करने लगा। वह देवताओं, दानवों एवं राक्षसोंका अत्यन्त प्रिय हो गया ।। स कदाचित् समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके । एक: खड््गधनुष्पाणि: परिचक्राम सूर्यज:,एक दिनकी बात है, सूर्यपुत्र कर्ण हाथमें धनुष बाण और तलवार ले समुद्रके तटपर आश्रमके पास ही अकेला टहल रहा था
Transliteration
sa kadācit samudrānte vicarann āśramāntike | ekaḥ khaḍga-dhanuṣ-pāṇiḥ paricakrāma sūryajaḥ ||
Translation
स पर्वते भृगुश्रेष्ठात् परशुरामात् यथाविधि । धनुर्वेदं समधिगम्य कर्णोऽभ्यासं चकार ह ॥ देवदानवरक्षसां प्रियश्चाभवदत्यर्थम् ।। स कदाचित् समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके । एकः खड्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूर्यजः ॥
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
समुद्रान्तेat the seashore (at the end of the sea)
समुद्रान्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमुद्रान्त
FormMasculine, Locative, Singular
विचरन्wandering, roaming
विचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootविचर्
FormPresent (participle), Parasmaipada (active), Masculine, Nominative, Singular
आश्रमान्तिकेnear the hermitage
आश्रमान्तिके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootआश्रमान्तिक
FormMasculine, Locative, Singular
एकःalone
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
खड्गधनुष्पाणिःhaving sword and bow in hand (armed with sword and bow)
खड्गधनुष्पाणिः:
Karta
TypeAdjective
Rootखड्गधनुष्पाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
परिचक्रामhe walked about, he wandered around
परिचक्राम:
TypeVerb
Rootपरि-क्रम्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
सूर्यजःthe son of the Sun (Karna)
सूर्यजः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्यज
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaK
Karṇa (Sūryaja)O
Ocean/Seashore (Samudrānta)Ā
Āśrama (hermitage)B
Bow (Dhanuṣ)S
Sword (Khaḍga)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes