Shloka 111

Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman

Manu’s Instruction

Devanagari script

राजोवाच धिग्राजधर्म यस्यायं कार्यस्येह विनिश्चय: । इत्यर्थ मे ग्रहीतव्यं कथं तुल्यं भवेदिति,राजाने कहा--धिक्कार है राजधर्मको, जिसके कार्यका यहाँ यह परिणाम निकला। ब्राह्यणको और मुझको समान फलकी प्राप्ति कैसे हो, इसी उद्देश्यसे मुझे यह दान ग्रहण करना है

Translation

राजोवाच—धिग् राजधर्मः, यस्यायं कार्यस्येह विनिश्चयः। इत्यर्थं मे ग्रहीतव्यं—कथं तुल्यं भवेदिति॥

Word by Word

राजाthe king

उवाचsaid

धिक्fie! shame!

राजधर्मम्the duty/law of kingship

यस्यof which/whose

अयम्this

कार्यस्यof the act/matter to be done

इहhere

विनिश्चयःdecision/result/conclusion

इतिthus/so (quotative)

अर्थम्meaning/purport

मेof me/my

ग्रहीतव्यम्is to be accepted/should be taken

कथम्how?

तुल्यम्equal

भवेत्might be/would become

इतिthus (quotative)

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes