Shloka 44

अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था

Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire

Devanagari script

तृप्त: स्वस्थेन्द्रियो नित्यं यथालब्धेन वर्तयन्‌ । न सकाम॑ करिष्यामि त्वामहं शत्रुमात्मन:,“मैं सदा संतुष्ट एवं स्वस्थ इन्द्रियोंसे सम्पन्न रहकर भाग्यवश जो कुछ मिल जाय, उसीसे जीवन-निर्वाह करता रहूँगा; परंतु तुओ कभी सफल न होने दूँगा; क्योंकि तू मेरा शत्रु है

Translation

तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं यथालब्धेन वर्तयन् । न सकामं करिष्यामि त्वामहं शत्रुमात्मनः ॥

Word by Word

तृप्तःcontent, satisfied

स्वस्थेन्द्रियःhaving healthy/controlled senses

नित्यम्always

यथा-लब्धेनwith whatever is obtained (as it comes)

वर्तयन्living/maintaining oneself, subsisting

नnot

सकामःdesirous (with personal desire)

करिष्यामिI shall do / I shall act

त्वाम्you

अहम्I

शत्रुम्enemy

आत्मनःof myself

Speaker

भीष्म उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes