Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa

त्वया सत्यार्थिना नित्यं विजिता ज्येष्ठसेवनात्‌,कहते हैं, ये तेरहों दोष शान्ति धारण करनेसे जीत लिये जाते हैं। धृतराष्ट्रके पुत्रोंमें ये सभी दोष मौजूद थे और तुम सत्यको ग्रहण करना चाहते हो; इसलिये तुमने श्रेष्ठ पुरुषोंके सेवनसे इन सबपर विजय प्राप्त कर ली

tvayā satyārthinā nityaṃ vijitā jyeṣṭha-sevanāt | kathayanti—ime trayodaśa doṣāḥ śānti-dhāraṇena jitā bhavanti | dhṛtarāṣṭrasya putreṣu te sarve doṣāḥ santi, tvaṃ ca satyaṃ grahītuṃ icchasi; tasmāt jyeṣṭha-puruṣa-sevanena teṣāṃ sarveṣāṃ doṣāṇāṃ tvayā jayaḥ prāptaḥ ||

त्वया सत्यार्थिना नित्यं विजिता ज्येष्ठसेवनात्। उच्यते प्रशमेनैव शान्त्या च त्रयोदश दोषाः पराजिताः। धार्तराष्ट्रेषु ते सर्वे दोषाः सन्ति; त्वं तु सत्यग्रहणपरः। तस्मात् सतां ज्येष्ठानां सेवया तान् सर्वान् जितवानसि॥

त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun/Pronoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
सत्यार्थिनाby (one) seeking truth / truth-seeker
सत्यार्थिना:
Karana
TypeNoun/Adjective
Rootसत्यार्थिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
विजिताःconquered / overcome
विजिताः:
Karma
TypeVerb
Rootवि + जि
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (kta)
ज्येष्ठसेवनात्from serving the elders/superiors
ज्येष्ठसेवनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootज्येष्ठसेवन
FormNeuter, Ablative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
D
Dhritarashtra
S
sons of Dhritarashtra (Kauravas)