Shloka 19
Adhyāya 159 — Dāna–Dakṣiṇā, Āpaddharma Measures, and Prāyaścitta Classifications
Devanagari script
कुर्वते च बहून् मार्गास्तान् हेतुबलमाश्रिता: । सतां मार्गान् विलुम्पन्ति लोभाज्ञानेषु निष्ठिता:,युक्तिबलका आश्रय लेकर बहुत-से असत् मार्ग खड़े कर देते हैं तथा लोभ और अज्ञानमें स्थित हो सत्पुरुषोंके स्थापित किये हुए मार्गों (धर्ममर्यादाओं) का नाश करने लगते हैं
Transliteration
kurvate ca bahūn mārgāṁs tān hetu-balam āśritāḥ | satāṁ mārgān vilumpanti lobhājñāneṣu niṣṭhitāḥ ||
Translation
कुर्वते च बहून् मार्गास्तान् हेतुबलमाश्रिताः । सतां मार्गान् विलुम्पन्ति लोभाज्ञानेषु निष्ठिताः ॥
Word by Word
कुर्वतेthey make/do
कुर्वते:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बहून्many
बहून्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मार्गान्paths/ways
मार्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
हेतुबलम्the force of reasoning/argument
हेतुबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootहेतुबल
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रिताःhaving resorted to; relying on
आश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआश्रित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
TypeNoun
Rootसत्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मार्गान्paths/ways
मार्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
विलुम्पन्तिthey plunder/destroy
विलुम्पन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootवि-लुप्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम, बहुवचन
लोभin greed
लोभ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोभ
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अज्ञानेषुin ignorances; in states of ignorance
अज्ञानेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअज्ञान
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
निष्ठिताःstanding/settled; abiding
निष्ठिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्ठित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaS
sat (the virtuous/good people)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes