Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Tapas as the Root of Attainment (तपः—साधनमूलप्रशंसा)

एषां पृथक्‌ समस्तानां श्रूयते मधुरस्वर: । पुष्पसम्मोदने काले वाशतां सुमनोहरम्‌,“वसन्त ऋतुमें अत्यन्त मनोरम बोली बोलनेवाले इन पक्षियोंका अलग-अलग तथा सबका एक साथ बड़ा मधुर स्वर सुनायी पड़ता है

eṣāṃ pṛthak samastānāṃ śrūyate madhurasvaraḥ | puṣpasammodane kāle vāśatāṃ sumanoharam ||

भीष्म उवाच—एषां पृथक् समस्तानां च श्रूयते मधुरस्वरः। पुष्पसम्मोदने काले वसन्ते वाशतां सुमनोहरम्॥

एषाम्of these
एषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
पृथक्separately
पृथक्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
समस्तानाम्of all (together)
समस्तानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमस्त
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्रूयतेis heard
श्रूयते:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormLat, Atmanepada, Present, Third, Singular, Passive
मधुरस्वरःa sweet sound/voice
मधुरस्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootमधुरस्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्पसम्मोदनेin the delighting (time) of flowers / when flowers gladden
पुष्पसम्मोदने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुष्पसम्मोदन
FormNeuter, Locative, Singular
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
वाशताम्of (those) crying/calling
वाशताम्:
Adhikarana
TypeKridanta
Rootवाशत्
Formpresent active participle (शतृ), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
सुमनोहरम्very charming/delightful
सुमनोहरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमनोहर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
birds (pakṣiṇaḥ, implied)
S
spring season (vasanta, implied)
F
flowers