Shloka 2
ईदृशेनैव तपसा गच्छेयं परमां गतिम् । इति बुद्धया विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे,मैं भी इसी प्रकार तपस्या करके परम गतिको प्राप्त होऊँगा, ऐसा अपनी बुद्धिके द्वारा निश्चय करके पक्षियोंद्वारा जीवन-निर्वाह करनेवाला वह बहेलिया वहाँसे महाप्रस्थानके पथका आश्रय लेकर चल दिया। उसने सब प्रकारकी चेष्टा त्याग दी। वायु पीकर रहने लगा। स्वर्गकी अभिलाषासे अन्य सब वस्तुओंकी ओरसे उसने ममता हटा ली
īdṛśenaiva tapasā gaccheyaṃ paramāṃ gatim | iti buddhyā viniścitya gamanāyopacakrame |
ईदृशेनैव तपसा गच्छेयं परमां गतिम् । इति बुद्ध्या विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे । पक्षिजीवको लुब्धकस्तस्मात् स्थानान्महाप्रस्थानपथमाश्रित्य प्रस्थितः । स सर्वचेष्टां त्यक्त्वा निश्चेष्टोऽभवत्, मरुदाहारो बभूव; स्वर्गकाङ्क्षया च सर्ववस्तुषु ममतां न्यस्य निवृत्तः ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Firm resolve (niścaya) grounded in discernment (buddhi) can turn one toward the highest goal (paramā gati). The verse highlights ascetic discipline and the ethical inner act of relinquishing possessiveness (mamatā) as essential to spiritual progress.
A fowler, inspired to seek the highest state through similar austerity, decides decisively to depart on a renunciant path. He gives up ordinary efforts and attachments, living on minimal sustenance (symbolically ‘air’) and orienting his life toward a transcendent aim.