Shloka 266
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
पापात्मा पापकारित्वात् पापमेव चकार स: । वह पापात्मा व्याध यद्यपि स्वयं भी बड़े कष्टमें था तो भी उसने उस कबूतरीको उठाकर पिंजड़ेमें डाल लिया। स्वयं दुःखसे पीड़ित होनेपर भी उसने दूसरे प्राणीको दुःख ही पहुँचाया। सदा पापमें ही प्रवृत्त रहनेके कारण उस पापात्माने उस समय भी पाप ही किया
pāpātmā pāpakāritvāt pāpam eva cakāra saḥ |
पापात्मा पापकारित्वात् पापमेव चकार सः । स्वयमपि महादुःखस्थितोऽपि कपोतीं गृहीत्वा पञ्जरे न्यधात् । स्वदुःखपीडितोऽपि परप्राणिनं दुःखमेवापादयत् । सदा पापप्रवृत्तत्वात् तदा अपि पापमेवाचरत् ॥
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A person habituated to wrongdoing tends to choose harmful action even when personally suffering; inner disposition (svabhāva) and repeated conduct shape moral choice, so one must cultivate compassion and restraint to break the cycle of sin.
Bhishma describes a hunter who, despite being in distress himself, captures a female dove and confines her in a cage, thereby causing pain to another creature; this illustrates his entrenched sinful nature.