Shloka 62
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
Devanagari script
निराहारस्य सुमहान् मम कालोडभिधावत: । न विद्यते5प्युपायश्व कश्रनिन्मे प्राणधारणे,“मैं भोजन न मिलनेके कारण उसकी प्राप्तिके लिये इधर-उधर दौड़ रहा हूँ। इसी प्रयत्नमें एक लंबा समय व्यतीत हो गया, किंतु मेरे प्राणोंकी रक्षाके लिये अबतक कोई उपाय हाथ नहीं आया
Translation
निराहारस्य सुमहान् मम कालोऽभिधावतः । न विद्यतेऽप्युपायश्च कश्चन मे प्राणधारणे ॥
Word by Word
निराहारस्यof (me) being without food / of the fasting one
निराहारस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिराहार
FormMasculine, Genitive, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
कालःtime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
उदभिधावतःof (me) running about / rushing forth
उदभिधावतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउद्-धाव्
FormMasculine, Genitive, Singular, शतृ (present active participle)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विद्यतेexists / is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
उपायःmeans / remedy
उपायः:
Karta
TypeNoun
Rootउपाय
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कश्चित्any / some (at all)
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine, Nominative, Singular
मेfor me / of me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
प्राणधारणेin sustaining life / for life-support
प्राणधारणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्राणधारण
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
घपच उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes