Shloka 33

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

Devanagari script

तत्‌ प्रविश्य क्षुधाविष्टो विश्वामित्रो महानृषि: । आहारान्वेषणे युक्त: पर यत्नं समास्थित:,उस बस्तीमें घुसकर भूखसे पीड़ित हुए महर्षि विश्वामित्र आहारकी खोजमें लगकर उसके लिये महान्‌ प्रयत्न करने लगे

Transliteration

tat praviśya kṣudhāviṣṭo viśvāmitro mahānṛṣiḥ | āhārānveṣaṇe yuktaḥ para-yatnaṃ samāsthitaḥ ||

Translation

तत् प्रविश्य क्षुधाविष्टो विश्वामित्रो महानृषिः । आहारान्वेषणे युक्तः परं यत्नं समास्थितः ॥

Word by Word

तत्that (place/it)

प्रविश्यhaving entered

क्षुधाby hunger

आविष्टःafflicted/possessed

विश्वामित्रःViśvāmitra

महान्great

ऋषिःsage

आहारfood (items)

अन्वेषणेin the search

युक्तःengaged

परम्utmost/great

यत्नम्effort

समास्थितःhaving undertaken/entered upon

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Viśvāmitra

a settlement/village (implicit: tat)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes