Shloka 9
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
Devanagari script
एवं दण्डं प्रशंसन्ति पण्डितास्तत्त्वदर्शिन: । तस्माच्चतुष्टये तस्मिन् प्रधानो दण्ड उच्यते,“इस प्रकार तत्त्वदर्शी विद्वान् दण्डकी प्रशंसा करते हैं; अतः साम, दान आदि चारों उपायोंमें दण्डको ही प्रधान बताया जाता है
Translation
एवं दण्डं प्रशंसन्ति पण्डितास्तत्त्वदर्शिनः । तस्माच्चतुष्टये तस्मिन् प्रधानो दण्ड उच्यते ॥
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
दण्डम्punishment; the rod (coercive power)
दण्डम्:
Karma
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रशंसन्तिpraise
प्रशंसन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-शंस्
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
पण्डिताःlearned men, scholars
पण्डिताः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्त्वदर्शिनःseers of truth; those who perceive reality
तत्त्वदर्शिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootतत्त्वदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
चतुष्टयेin the set of four (means)
चतुष्टये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचतुष्टय
FormNeuter, Locative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
प्रधानःchief, principal
प्रधानः:
TypeAdjective
Rootप्रधान
FormMasculine, Nominative, Singular
दण्डःpunishment; coercive power
दण्डः:
Karta
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
उच्यतेis said, is called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Passive
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes