Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Śīla-prāpti and Śīla-lakṣaṇa (शीलप्राप्ति-शीललक्षणम्) | On the Acquisition and Marks of Character

धर्ममूल: सदैवार्थ: कामो<र्थफलमुच्यते । संकल्पमूलास्ते सर्वे संकल्पो विषयात्मक:,इनमें धर्म सदा ही अर्थकी प्राप्तिका कारण है और काम अर्थका फल कहलाता है, परंतु इन तीनोंका मूल कारण है संकल्प और संकल्प है विषयरूप

bhīṣma uvāca | dharmamūlaḥ sadaivārthaḥ kāmo 'rthaphalam ucyate | saṅkalpamūlāḥ te sarve saṅkalpo viṣayātmakaḥ ||

धर्ममूलः सदैवार्थः, कामोऽर्थफलमुच्यते। संकल्पमूलास्ते सर्वे, संकल्पो विषयात्मकः॥

धर्ममूलःhaving dharma as its root / rooted in dharma
धर्ममूलः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्ममूल
FormMasculine, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
एवindeed / only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अर्थःwealth / purpose (artha)
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कामःdesire (kāma)
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्थफलम्the fruit/result of artha
अर्थफलम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थफल
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis said / is called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Passive, Third, Singular
संकल्पमूलाःhaving saṅkalpa as their root
संकल्पमूलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंकल्पमूल
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey / those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
संकल्पःintention / resolve (saṅkalpa)
संकल्पः:
Karta
TypeNoun
Rootसंकल्प
FormMasculine, Nominative, Singular
विषयात्मकःconsisting of objects / object-natured
विषयात्मकः:
Karta
TypeAdjective
Rootविषयात्मक
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma