Shloka 20
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पेयापेये कुत: सिद्धिर्हिंसन्ति च परस्परम् | गम्यागम्यं तदा नासीत् स्वं परस्वं च वै समम्,फिर पेयापेयका ही विचार कैसे रह सकता था? सब लोग एक दूसरेकी हिंसा करने लगे। उस समय गम्यागम्यका विचार भी नहीं रह गया था। अपना और पराया धन एक-सा समझा जाने लगा
peyāpeye kutaḥ siddhir hiṃsanti ca parasparam | gamyāgamyaṃ tadā nāsīt svaṃ parasvaṃ ca vai samam ||
पेयापेये कुतः सिद्धिर्हिंसन्ति च परस्परम् । गम्यागम्यं तदा नासीत् स्वं परस्वं च वै समम् ॥
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
When dharma collapses, even basic moral discriminations (permitted/forbidden, mine/others’) lose force, leading to mutual violence and social breakdown.
Vasuharoma describes a degenerate time in which norms about conduct and consumption no longer hold, people harm each other, and property boundaries are ignored as if all wealth were the same.