Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)

योधा: समरशौटीरा: कृतज्ञा: शस्त्रकोविदा: | धर्मशास्त्रसमायुक्ता: पदातिजनसंवृता:,जिसके योद्धा युद्धमें वीरता दिखानेवाले, कृतज्ञ, शस्त्र चलानेकी कलामें कुशल, धर्मशास्त्रके ज्ञानसे सम्पन्न, पैदल सैनिकोंसे घिरे हुए, निर्भय, हाथीकी पीठपर बैठकर युद्ध करनेमें समर्थ, रथचर्यामें निपुण तथा थरनुर्विद्यामें प्रवीण होते हैं, उसी राजाके अधीन इस भूमण्डलका राज्य होता है

bhīṣma uvāca | yodhāḥ samaraśauṭīrāḥ kṛtajñāḥ śastrakovidāḥ | dharmaśāstrasamāyuktāḥ padātijanasaṃvṛtāḥ |

योधाः समरशौटीरा कृतज्ञाः शस्त्रकोविदाः । धर्मशास्त्रसमायुक्ताः पदातिजनसंवृताः ॥ यस्य नृपतेर्योधाः समरे शौटीराḥ, कृतज्ञाः, शस्त्रप्रयोगे कोविदाः, धर्मशास्त्रज्ञानसमायुक्ताः, पदातिजनैः सम्यक् संवृताः च भवन्ति—स एव भूमण्डले सार्वभौम्यं धारयति।

योधाःwarriors
योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
समर-शौटीराḥvaliant in battle
समर-शौटीराḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootशौटीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
कृतज्ञाःgrateful
कृतज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
शस्त्र-कोविदाःskilled with weapons
शस्त्र-कोविदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकोविद (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
धर्म-शास्त्र-समायुक्ताःendowed with knowledge of dharma-texts
धर्म-शास्त्र-समायुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमायुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from सम्-युज्)
FormMasculine, Nominative, Plural
पदाति-जन-संवृताःsurrounded by infantrymen
पदाति-जन-संवृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंवृत (प्रातिपदिक; कृदन्त from सम्-वृ)
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)
W
warriors (yodhāḥ)
W
weapons (śastrāṇi)
D
Dharmaśāstra
I
infantry (padāti)