Shloka 4

Devanagari script

मुनिर्वाच उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे । प्रकृत्या ह्युपपन्नो$सि बुद्धया वा बहुदर्शन:,मुनिने कहा--राजकुमार! तुम जैसा कहते हो, वैसे ही गुणोंसे सम्पन्न भी हो। तुम धार्मिक स्वभावसे युक्त हो और अपनी बुद्धिके द्वारा बहुत कुछ देखने तथा समझनेकी शक्ति रखते हो

Translation

मुनिरुवाच— उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे । प्रकृत्या ह्युपपन्नोऽसि बुद्ध्या वा बहुदर्शनः ॥

Word by Word

मुनिःthe sage

उवाचsaid

उपपन्नःendowed, possessed (of)

त्वम्you

एतेनwith this; by this (means/quality)

यथाas, just as

क्षत्रियO kshatriya

भाषसेyou speak

प्रकृत्याby nature

हिindeed, for

उपपन्नःendowed, possessed

असिyou are

बुद्धयाby (your) intellect

वाor

बहुदर्शनःone of much insight/vision

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes