Shloka 22
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
Devanagari script
असंशयं दैवपर: क्षिप्रमेव विनश्यति । याजयैनं विश्वजिता सर्वस्वेन वियुज्य तम्,इसमें संदेह नहीं कि दैवका मारा हुआ मनुष्य शीघ्र ही नष्ट हो जाता है। हो सके तो शत्रुको विश्वजित् नामक यज्ञमें लगा दो और उसके द्वारा दक्षिणारूपमें सर्वस्वदान कराकर उसे निर्धन बना दो
Translation
असंशयं दैवपरः क्षिप्रमेव विनश्यति। शक्यं चेत् तं शत्रुं विश्वजिता नाम यज्ञे नियोजय; तेन दक्षिणारूपेण सर्वस्वदानं कारयित्वा तं सर्वस्ववियुक्तं निर्धनं कुरु॥
Word by Word
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
TypeIndeclinable
Rootअसंशय
FormAvyaya (adverb)
दैवपरःone dependent on fate / fate-driven
दैवपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootदैवपर
FormMasculine, nominative, singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
FormAvyaya (adverbial accusative)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
FormAvyaya
विनश्यतिperishes
विनश्यति:
TypeVerb
Rootनश्
FormPresent tense (लट्), parasmaipada, 3rd person, singular
याजयmake (him) perform a sacrifice / cause to sacrifice
याजय:
TypeVerb
Rootयज्
FormImperative (लोट्), parasmaipada, 2nd person, singular
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, accusative, singular
विश्वजिताby/with the Viśvajit (sacrifice)
विश्वजिता:
Karana
TypeNoun
Rootविश्वजित्
FormMasculine/Neuter, instrumental, singular
सर्वस्वेनwith all his wealth / by his entire property
सर्वस्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वस्व
FormNeuter, instrumental, singular
वियुज्यhaving deprived (him) / separating (him) from
वियुज्य:
TypeVerb
Rootवि-युज्
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), having separated/deprived
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, accusative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes