Shloka 36
Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)
Devanagari script
निकृत्या निकृता नित्यं धृतराष्ट्रसुतैर्वयम् बहूनि परुषाण्युक्त्वा वन॑ प्रस्थापिता: सम ह,परंतु क्या करूँ, धृतराष्ट्रके पुत्रोंने सदा ही हमें अपने कपटजालका शिकार बनाया और बहुत-से कटुवचन सुनाकर वनमें भेज दिया
Transliteration
nikṛtyā nikṛtā nityaṃ dhṛtarāṣṭrasutair vayam | bahūni paruṣāṇy uktvā vanaṃ prasthāpitāḥ sma ha ||
Translation
निकृत्या निकृता नित्यं धृतराष्ट्रसुतैर्वयम्। बहूनि परुषाण्युक्त्वा वनं प्रस्थापिताः स्म ह।
Word by Word
निकृत्याby deceit, through treachery
निकृत्या:
Karana
TypeNoun
Rootनिकृत्या (स्त्री. प्रातिपदिक; √कृ + नि उपसर्ग, भाववाचक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
निकृताःdeceived, cheated
निकृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिकृत (कृदन्त; √कृ + नि, क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
धृतराष्ट्रसुतैःby the sons of Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रसुतैः:
Karana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्रसुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Form—, Nominative, Plural
बहूनिmany
बहूनि:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
परुषाणिharsh (words)
परुषाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
—
TypeVerb
Root√वच् (क्त्वा-प्रत्यय)
FormAbsolutive (Gerund), —, —
वनम्to the forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रस्थापिताःwere sent away, were dispatched
प्रस्थापिताः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रस्थापित (कृदन्त; प्र-√स्था/√स्थाप्, णिच् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मindeed/just (past-narrative particle)
स्म:
—
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
हindeed (emphatic particle)
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraD
DhṛtarāṣṭraS
sons of Dhṛtarāṣṭra (Kauravas)F
forest (vana)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes