Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

प्रभाव॑ं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम्‌ । तत्पश्चात्‌ महाभाग देवलने जैगीषव्यके प्रभाव, उत्तम व्रत और अनुपम योगसिद्धिके विषयमें विचार किया ।। असितोअ<पृच्छत तदा सिद्धाललोकेषु सत्तमान्‌,एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे । इसके बाद धैर्यवान्‌ असितने उन लोकोंमें रहनेवाले ब्रह्मययाजी सिद्धों और साधु पुरुषोंसे हाथ जोड़कर विनीतभावसे पूछा--“महात्माओ! मैं महातेजस्वी जैगीषव्यको अब देख नहीं रहा हूँ। आप उनका पता बतावें। मैं उनके विषयमें सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ी उत्कण्ठा है”

Vaiśampāyana uvāca | prabhāvaṁ suvratatvaṁ ca siddhiṁ yogasya cātulām | tat paścāt mahābhāga devalane jaigīṣavyake prabhāvaṁ, uttama-vrataṁ ca anupama-yoga-siddhiṁ ca viṣaye vicāraṁ cakāra | asito 'pṛcchat tadā siddhālokeṣu sattamān | etad icchāmy ahaṁ śrotuṁ paraṁ kautūhalaṁ hi me |

प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् । ततोऽसितः कृताञ्जलिः सिद्धान् लोकनिवासिनः । अपृच्छत परमं हृष्टः कौतूहलसमन्वितः ॥ न पश्यामि महातेजा जैगीषव्यं तपोधनम् । तं मे ब्रूत यथावृत्तं कुत्रास्ते मुनिसत्तमः ॥

प्रभावम्power, influence, glory
प्रभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
सुव्रतत्वम्the state of having good vows/observances
सुव्रतत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुव्रतत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सिद्धिम्attainment, perfection
सिद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
योगस्यof yoga
योगस्य:
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अतुलाम्incomparable
अतुलाम्:
TypeAdjective
Rootअतुल
FormFeminine, Accusative, Singular
तत्then, thereafter
तत्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
महाभागO fortunate one / O noble one
महाभाग:
TypeNoun
Rootमहाभाग
FormMasculine, Vocative, Singular
देवलनेin/at Devalana (place/name)
देवलने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेवलन
FormMasculine, Locative, Singular
जैगीषव्यकेof Jaigiṣavya
जैगीषव्यके:
TypeNoun
Rootजैगीषव्य
FormMasculine, Genitive, Singular
असितःAsita (name)
असितः:
Karta
TypeNoun
Rootअसित
FormMasculine, Nominative, Singular
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
सिद्धाललोकेषुin the worlds of the Siddhas
सिद्धाललोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसिद्धाललोक
FormMasculine, Locative, Plural
सत्तमान्the best of beings / excellent persons
सत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive)
परम्great, supreme
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
कौतूहलम्curiosity, eagerness
कौतूहलम्:
TypeNoun
Rootकौतूहल
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Asita
J
Jaigīṣavya
S
Siddhas
S
Siddhaloka
D
Devalana