Shloka 17
Devanagari script
कथं भिक्षुरयं प्राप्त: समुद्रे स्नात एव च । इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा,तब तो अमित तेजस्वी महर्षि असित देवलको चिन्ताके साथ-साथ आश्चर्य भी हुआ। वे सोचने लगे, “ये भिक्षु यहाँ पहले ही कैसे आ पहुँचे? इन्होंने तो समुद्रमें स्नानका कार्य भी पूर्ण कर लिया”
Translation
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च। इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा॥
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
भिक्षुःthe mendicant
भिक्षुः:
Karta
TypeNoun
Rootभिक्षु
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राप्तःarrived/has come
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formक्त (past passive participle used actively/intransitively), Masculine, Nominative, Singular
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Locative, Singular
स्नातःbathed
स्नातः:
TypeVerb
Rootस्ना
Formक्त (past passive participle used intransitively), Masculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
चिन्तयामासhe pondered/thought
चिन्तयामास:
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formलिट् (periphrastic perfect), perfect (narrative past), Third, Singular, Parasmaipada
महर्षिःthe great sage
महर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
असितःAsita
असितः:
Karta
TypeNoun
Rootअसित
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes