Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्

Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report

कथं विवरमद्राक्षीद्‌ भीमसेनस्तवानघ । बलिन कृतिनं नित्यं स च पापात्मवान्‌ नृप,“निष्पाप राजसिंह! आपको समस्त धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ कहा जाता था। आप गदायुद्धमें धनाध्यक्ष कुबेरकी समानता करनेवाले तथा साक्षात्‌ संकर्षणके शिष्य थे तो भी भीमसेनने कैसे आपपर प्रहार करनेका अवसर पा लिया? नरेश्वर! आप तो सदासे ही बलवान्‌ और गदायुद्धके विद्वान्‌ रहे हैं। फिर उस पापात्माने कैसे आपको मार दिया?

sañjaya uvāca | kathaṃ vivaram adrākṣīd bhīmasenas tavānagha | balin kṛtinaṃ nityaṃ sa ca pāpātmavān nṛpa ||

कथं विवरमद्राक्षीद् भीमसेनस्तवानघ । बलिनं कृतिनं नित्यं स च पापात्मवान् नृप ॥

कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
FormAvyaya (interrogative adverb)
विवरम्an opening; a gap; an opportunity
विवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootविवर
FormNeuter, Accusative, Singular
अद्राक्षीत्saw; noticed; found
अद्राक्षीत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAorist (luṅ), Parasmaipada, 3rd person, Singular
भीमसेनःBhimasena (Bhima)
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
बलिन्O strong one
बलिन्:
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कृतिनम्skilled; accomplished
कृतिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृतिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्यम्
FormAvyaya (adverb)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya (conjunction)
पापात्मवान्one of sinful nature
पापात्मवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootपापात्मवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhimasena (Bhima)