Shloka 66
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
Devanagari script
प्रभद्रकगणान् सर्वानिभिदुद्राव वेगवान् । यच्च शिष्टं विराटस्य बल॑ तु भृशमाद्रवत्
Translation
वेगवान् द्रौणिः सर्वान् प्रभद्रकगणान् अभिदुद्राव; यच्च विराटस्य शिष्टं बलं तदपि भृशम् आद्रवत्। क्रोधसमाविष्टः शत्रुसंतापी अश्वत्थामा शिखण्डिनं निहत्यैवं प्रभद्रकेषु महावेगेनाभ्यपतत्, विराटस्य शेषसेनायामपि तीव्रं प्रहारं चकार।
Word by Word
प्रभद्रकगणान्the groups of Prabhadrakas
प्रभद्रकगणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभद्रक-गण
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
अभिदुद्रावrushed upon / charged at
अभिदुद्राव:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धावने)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada, अभि
वेगवान्swift, impetuous
वेगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवेगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्which (that which)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शिष्टम्remaining
शिष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशिष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
विराटस्यof Virāṭa
विराटस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Genitive, Singular
बलम्army, force
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
आद्रवत्ran (towards), charged
आद्रवत्:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धावने)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada, आ
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes