Shloka 283
कृपोपदेशः — द्रौणेरनिद्रा च
Kṛpa’s Counsel and Drauṇi’s Sleepless Resolve
Devanagari script
नृपतेर्भग्नसक्थस्य श्रुत्वा तादृगू वच: पुनः । “टूटी जाँघवाले राजा दुर्योधनकी वैसी बात पुनः सुनकर किस निष्ठुरके भी नेत्रोंसे आँसू नहीं बह चलेगा?
Transliteration
nṛpater bhagnasakthasya śrutvā tādṛg vacaḥ punaḥ |
Translation
नृपतेर्भग्नसक्थस्य श्रुत्वा तादृग्वचः पुनः। कस्य नाश्रूणि नेत्राभ्यां प्रवर्तेरन् नृशंसस्यापि॥
Word by Word
नृपतेःof the king
नृपतेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Genitive, Singular
भग्न-सक्थस्यwhose thigh is broken
भग्न-सक्थस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभग्नसक्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
तादृक्such (of that kind)
तादृक्:
Karma
TypeAdjective
Rootतादृश्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचःspeech/words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
कृप उवाच
Characters & Entities
K
KṛpaD
DuryodhanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes