Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Aśvatthāmā’s Buddhi-Doctrine and Nocturnal Incursion Resolve (अश्वत्थाम्नः बुद्धिविचारः सौप्तिकसंकल्पश्च)

अन्यया यौवने मर्त्यों बुद्धथया भवति मोहित: । मध्येडन्यया जरायां तु सो<न्यां रोचयते मतिम्‌,“मनुष्य जवानीमें किसी और ही प्रकारकी बुद्धिसे मोहित होता है, मध्यम अवस्थामें दूसरी ही बुद्धिसे वह प्रभावित होता है; किंतु वृद्धावस्थामें उसे अन्य प्रकारकी ही बुद्धि अच्छी लगने लगती है

anyayā yauvane martyo buddhayā bhavati mohitaḥ | madhye 'nyayā jarāyāṃ tu so 'nyāṃ rocayate matim ||

अन्यया यौवने मर्त्यो बुद्ध्या भवति मोहितः । मध्येऽन्यया जरायां तु सोऽन्यां रोचयते मतिम् ॥

अन्ययाby another (kind of)
अन्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
यौवनेin youth
यौवने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयौवन
FormNeuter, Locative, Singular
मर्त्यःa mortal, man
मर्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootमर्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
बुद्ध्याby (a) mind/intellect
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
मोहितःdeluded, infatuated
मोहितः:
TypeAdjective
Rootमोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
मध्येin the middle (age)
मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमध्य
FormNeuter, Locative, Singular
अन्ययाby another (kind of)
अन्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
जरायाम्in old age
जरायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजरा
FormFeminine, Locative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्याम्another (kind of)
अन्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Accusative, Singular
रोचयतेfinds pleasing / prefers
रोचयते:
TypeVerb
Rootरुच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Causative
मतिम्thought, inclination, mind
मतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya