Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
उत्थान चाप्यदैवस्य हानुत्थानं च दैवतम् । व्यर्थ भवति सर्वत्र पूर्वस्तत्र विनिश्चय:,दैवरहित पुरुषका पुरुषार्थ व्यर्थ है और पुरुषार्थशून्य दैव भी व्यर्थ हो जाता है। सर्वत्र ये दो ही पक्ष उठाये जाते हैं। इन दोनोंमें पहला पक्ष ही सिद्धान्तभूत एवं श्रेष्ठ है (अर्थात् दैवके सहयोगके बिना पुरुषार्थ नहीं काम देता है)
utthānaṃ cāpy adaivasya hānutthānaṃ ca daivatam | vyarthaṃ bhavati sarvatra pūrvas tatra viniścayaḥ ||
कृप उवाच—दैववर्जितः पुरुषकारो व्यर्थो भवति; पुरुषकारवर्जितं दैवमपि निष्फलमेव। सर्वत्रैतौ पक्षौ विवाद्येते; अत्र तु विनिश्चयः—पूर्व एव पक्षः सिद्धान्तभूतः श्रेष्ठश्च, यतः दैवसहाय्यं विना मानुषः प्रयत्नो न सिद्ध्यति।
कृप उवाच