Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda

Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort

तत्रालसा मनुष्याणां ये भवन्त्यमनस्विन: । उत्थान ते विगर्हन्ति प्राज्ञानां तन्न रोचते,मनुष्योंमें जो आलसी और मनपर काबू न रखनेवाले होते हैं, वे पुरुषार्थकी निन्‍दा करते हैं। परंतु विद्वानोंको यह बात अच्छी नहीं लगती

tatrālasā manuṣyāṇāṃ ye bhavanty amanāsvinaḥ | utthānaṃ te vigarhanti prājñānāṃ tan na rocate ||

तत्रालसा मनुष्याणां ये भवन्त्यमनस्विनः । उत्थानं ते विगर्हन्ति प्राज्ञानां तन्न रोचते ॥

तत्रthere/among them
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अलसाःlazy (people)
अलसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअलस
FormMasculine, Nominative, Plural
मनुष्याणाम्of men/among humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भवन्तिare/become
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
अमनस्विनःwithout self-control/weak-minded
अमनस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमनस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
उत्थानम्effort/enterprise (rising to action)
उत्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्थान
FormNeuter, Accusative, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
विगर्हन्तिcensure/blame
विगर्हन्ति:
TypeVerb
Rootवि-गर्ह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
प्राज्ञानाम्of the wise/learned
प्राज्ञानाम्:
TypeNoun
Rootप्राज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
तत्that (thing)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
रोचतेpleases/is agreeable
रोचते:
TypeVerb
Rootरुच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada

कृप उवाच

K
Kṛpa
W
wise people (prājñāḥ)
I
indolent, uncontrolled men (ālasāḥ, amanāsvinaḥ)