Shloka 15
Chapter 14: Divyāstra-Prayoga and Ṛṣi Intervention (दिव्यास्त्रप्रयोगः ऋषिसमागमश्च)
Devanagari script
प्राणभृद्धिरनाधृष्यौ देवदानवसम्मतौ । अस्त्रतेज: शमयितुं लोकानां हितकाम्यया
Translation
प्राणभृद्धिरनाधृष्यौ देवदानवसम्मतौ । अस्त्रतेजः शमयितुं लोकानां हितकाम्यया ॥
Word by Word
प्राणभृत्living being
प्राणभृत्:
Karta
TypeNoun
Rootप्राणभृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिःindeed/for
हिः:
TypeIndeclinable
Rootहि
अनाधृष्यौunassailable, not to be slighted
अनाधृष्यौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअनाधृष्य
FormMasculine, Nominative, Dual
देवदानवसम्मतौapproved/esteemed by gods and demons
देवदानवसम्मतौ:
Karta
TypeAdjective
Rootदेवदानवसम्मत
FormMasculine, Nominative, Dual
अस्त्रतेजःthe fiery power/energy of the weapons
अस्त्रतेजः:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्रतेजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
शमयितुम्to pacify, to quell
शमयितुम्:
TypeVerb
Rootशम्
FormTumun (infinitive)
लोकानाम्of the worlds/of people
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
हितकाम्ययाwith the desire for welfare (of all)
हितकाम्यया:
Karana
TypeNoun
Rootहितकाम्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes