Shloka 21
Devanagari script
एतादृशस्य किं मेडद्य जीवितेन विशाम्पते । वर्धन्ते पाण्डवा नित्यं वयं त्वस्थिरवृद्धय:,महाराज! आज जो मेरी दशा है, इसमें मेरे जीवित रहनेसे क्या लाभ? पाण्डव प्रतिदिन उन्नति कर रहे हैं और हम लोगोंकी वृद्धि (उन्नति) अस्थिर है--अधिक कालतक टिकनेवाली नहीं जान पड़ती है
Translation
एतादृशस्य किं मेऽद्य जीवितेन विशाम्पते । वर्धन्ते पाण्डवा नित्यं वयं त्वस्थिरवृद्धयः ॥
Word by Word
एतादृशस्यof such a one / of such a kind
एतादृशस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootएतादृश
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
किम्what (use?)
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मेof me / to me
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive/Dative, Singular
इदानीम्now
इदानीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइदानीम्
जीवितेनby/with life; by living
जीवितेन:
Karana
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Instrumental, Singular
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
वर्धन्तेthey prosper / they grow
वर्धन्ते:
Kriya
TypeVerb
Rootवृध्
FormPresent, 3rd, Plural, Atmanepada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यम्always; continually
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अस्थिर-वृद्धयःwhose prosperity is unstable; of fickle growth
अस्थिर-वृद्धयः:
Karta
TypeAdjective
Rootअस्थिरवृद्धि
FormMasculine, Nominative, Plural
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes