Shloka 26
Śakuni–Duryodhana-saṃvāda: Dyūta-yojanā (Śakuni and Duryodhana on Planning the Dice-Game)
Devanagari script
कथं भोजस्य पुरुषे वर्गपाले दुरात्मनि । समावेशयसे सर्व जगत् केवलकाम्यया,दुरात्मा कृष्ण तो राजा कंसका सेवक है, उनकी गौओंका चरवाहा रहा है। तुम केवल स्वार्थवश इसमें सारे जगत्का समावेश कर रहे हो
Transliteration
kathaṃ bhojasya puruṣe vargapāle durātmani | samāveśayase sarvaṃ jagat kevalakāmyayā ||
Translation
कथं भोजकुले जातं दुरात्मानं नराधमम्। केवलकाम्यया सर्वं जगदस्य समावेशयसि, गोपालमिव तुच्छं तम्॥
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
भोजस्यof Bhoja (king Bhoja)
भोजस्य:
TypeNoun
Rootभोज
FormMasculine, Genitive, Singular
पुरुषेin/with regard to the man
पुरुषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Locative, Singular
वर्गपालेin/with regard to the warder/guard of a group
वर्गपाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्गपाल
FormMasculine, Locative, Singular
दुरात्मनिin the wicked one
दुरात्मनि:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
समावेशयसेyou include/insert/bring together
समावेशयसे:
TypeVerb
Rootसम्-आ-विश्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
सर्वम्all, the whole
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
जगत्world
जगत्:
Karma
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Accusative, Singular
केवलकाम्ययाby mere self-interest/desire alone
केवलकाम्यया:
Karana
TypeNoun
Rootकेवलकाम्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
शिशुपाल उवाच
Characters & Entities
S
ShishupalaK
KrishnaB
Bhoja (clan/lineage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes