Shloka 31
Jarā’s Account and the Enthronement of Jarāsandha (जरासंधोत्पत्तिः अभिषेकश्च)
(एष ते तनयो राजन् मा तप्सीस्त्वं तपो वने । प्रजा: पालय धर्मेण एष धर्मो महीक्षिताम् ।।
eṣa te tanayo rājan mā tapsīstvaṃ tapo vane | prajāḥ pālaya dharmeṇa eṣa dharmo mahīkṣitām ||
yajasva vividhairyajñairindraṃ tarpaya cendunā | putraṃ rājye pratiṣṭhāpya tata āśramamāvraja ||
aṣṭau varān prayacchāmi tava putrasya pārthiva | brahmaṇyatāmaje yatvaṃ yuddheṣu ca tathā ratim ||
priyātitheyatāṃ caiva dīnānāmanvavekṣaṇam | tathā balaṃ ca sumahalloke kīrtiṃ ca śāśvatīm ||
anurāgaṃ prajānāṃ ca dadau tasmai sa kauśikaḥ |
etacchrutvā munervākyaṃ śirasā praṇipatya ca | muneḥ pādau mahāprājñaḥ sa nṛpaḥ svagṛhaṃ gataḥ ||
एष ते तनयो राजन् मा तप्सीस्त्वं तपो वने । प्रजाः पालय धर्मेण एष धर्मो महीक्षिताम् ॥ यजस्व विविधैर्यज्ञैरिन्द्रं तर्पय चेन्दुना । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य तत आश्रममाव्रज ॥ अष्टौ वरान् प्रयच्छामि तव पुत्रस्य पार्थिव । ब्रह्मण्यतामजेयत्वं युद्धेषु च तथा रतिम् ॥ प्रियातिथेयतां चैव दीनानामन्ववेक्षणम् । तथा बलं च सुमहल्लोके कीर्तिं च शाश्वतीम् ॥ अनुरागं प्रजानां च ददौ तस्मै स कौशिकः । एतच्छ्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शिरसा प्रणिपत्य च । मुनेः पादौ महाप्राज्ञः स नृपः स्वगृहं गतः ॥
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
A king’s primary austerity is not forest-penance but righteous governance: protecting subjects according to dharma. After securing succession and fulfilling sacrificial duties, the ruler may withdraw to the forest-stage (vānaprastha).
A sage (Kauśika) reassures King Bṛhadratha that he will have a son, instructs him to perform sacrifices and later retire after enthroning the heir, and grants eight boons describing the future prince’s virtues. The king bows to the sage and returns home.