Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)

अस्ति:ः प्राप्तिश्न नाम्ना ते सहदेवानुजेडबले । बलेन तेन स्वज्ञातीनभिभूय वृथामति:

astiḥ prāptiś ca nāmnā te sahadevānuje bale | balena tena svajñātīn abhibhūya vṛthāmatiḥ ||

श्रीकृष्ण उवाच—अस्ति नाम ते कश्चित्, प्राप्तिश्च नामापरः; उभौ सहदेवानुजौ बलवन्तौ। स तु तेन बलेन स्वज्ञातीन् अभिभूय, वृथामतिः सन्, विवेकं नाशयति।

अस्तिthere is / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
प्राप्तिश्नःPrāptiśna (a person’s name)
प्राप्तिश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राप्तिश्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन
सहदेवof Sahadeva
सहदेव:
TypeNoun
Rootसहदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अबलःweak / powerless
अबलः:
TypeAdjective
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलेनby strength
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
स्वone’s own
स्व:
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
ज्ञातीन्kinsmen / relatives
ज्ञातीन्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अभिभूयhaving overpowered
अभिभूय:
TypeVerb
Rootअभि-भू (धातु)
Formक्त्वा (ल्यप्), कर्तरि
वृथाin vain / uselessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
अमतिःfolly / bad understanding
अमतिः:
Karta
TypeNoun
Rootअमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Asti
P
Prāpti
S
Sahadeva
S
svajñāti (kinsmen/relatives)

Educational Q&A

Strength (bala) is not a license to oppress one’s own people; when power is used to subdue kinsmen, it leads to vṛthā-mati—vain, misguided judgment—contrary to dharma and responsible conduct.

Śrī Kṛṣṇa identifies individuals by name (Asti and Prāpti), describing them as strong and connected to Sahadeva, and then critiques the ethical failure that arises when such strength is turned against one’s own relatives.