Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

येन यूयं सुदुर्वत्ता नृशंसा जातमन्यव: । उच्छेत्तार: कुलं कृत्स्नमृते रामजनार्दनी,राजन! जन दुर्बुद्धि बालकोंके वज्चनापूर्ण बर्तावसे वे सभी महर्षि कुपित हो उठे। क्रोधसे उनकी आँखें लाल हो गयीं और वे एक-दूसरेकी ओर देखकर इस प्रकार बोले -- क्रूर, क्रोधी और दुराचारी यादवकुमारो! भगवान्‌ श्रीकृष्णका यह पुत्र साम्ब एक भयंकर लोहेका मूसल उत्पन्न करेगा जो वृष्णि और अन्धकवंशके विनाशका कारण होगा। उसीसे तुम लोग बलराम और श्रीकृष्णके सिवा अपने शेष समस्त कुलका संहार कर डालोगे। हलधारी श्रीमान्‌ बलरामजी स्वयं ही अपने शरीरको त्यागकर समुद्रमें चले जायँगे और महात्मा श्रीकृष्ण जब भूतलपर सो रहे होंगे उस समय जरा नामक व्याध उन्हें अपने बाणोंसे बींध डालेगा

vaiśampāyana uvāca | yena yūyaṃ sudurvṛttā nṛśaṃsā jātamanyavaḥ | ucchettāraḥ kulaṃ kṛtsnam ṛte rāmajanārdanī ||

येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवः । उच्छेत्तारः कुलं कृत्स्नमृते रामजनार्दनौ ॥

येनby which (act)
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Plural
सुदुर्वृत्ताःvery ill-conducted
सुदुर्वृत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदुर्वृत्त
FormMasculine, Nominative, Plural
नृशंसाःcruel
नृशंसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनृशंस
FormMasculine, Nominative, Plural
जातमन्यवःwhose anger has arisen
जातमन्यवः:
Karta
TypeAdjective
Rootजातमन्यु
FormMasculine, Nominative, Plural
उच्छेत्तारःdestroyers
उच्छेत्तारः:
Karta
TypeNoun
Rootउच्छेत्तृ
FormMasculine, Nominative, Plural
कुलम्clan
कुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्स्नम्entire
कृत्स्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Accusative, Singular
ऋतेexcept/without
ऋते:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootऋते
Formtrue
रामजनार्दनौRama and Janardana (Krishna)
रामजनार्दनौ:
Karma
TypeNoun
Rootराम + जनार्दन
FormMasculine, Accusative, Dual
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rāma (Balarāma)
J
Janārdana (Kṛṣṇa)
Y
Yādavas (implied by context)
K
kula (the Vr̥ṣṇi-Andhaka lineage, implied by context)

Educational Q&A

Cruelty, arrogance, and uncontrolled anger corrode dharma from within and can bring ruin upon one’s own family and community; ethical collapse often precedes collective destruction.

Vaiśampāyana reports a condemnation/forewarning: because of the Yādava youths’ grievous misconduct, they are described as becoming capable of annihilating their own entire clan, with only Balarāma and Kṛṣṇa named as exceptions.