Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

जनमेजय उवाच केनानुशप्तास्ते वीरा: क्षयं वृष्ण्यन्धका गता: । भोजाश्ष द्विजवर्य त्वं विस्तरेण वदस्व मे,जनमेजयने पूछा--विप्रवर! वृष्णि, अन्धक तथा भोजवंशके उन वीरोंको किसने शाप दिया था जिससे उनका संहार हो गया? आप यह प्रसंग मुझे विस्तारपूर्वक बताइये

Janamejaya uvāca: kenānuśaptās te vīrāḥ kṣayaṃ Vṛṣṇy-Andhakā gatāḥ? Bhojāś ca, dvijavarya, tvaṃ vistareṇa vadasva me.

जनमेजय उवाच—केनानुशप्तास्ते वीराḥ क्षयं वृष्ण्यन्धका गताḥ। भोजाश्च द्विजवर्य त्वं विस्तरेण वदस्व मे॥

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
केनby whom
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अनुशप्ताःcursed
अनुशप्ताः:
TypeAdjective
Rootअनुशप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःheroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षयम्destruction
क्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
वृष्णि-अन्धकाःthe Vrishnis and the Andhakas
वृष्णि-अन्धकाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृष्णि; अन्धक
FormMasculine, Nominative, Plural
गताःwent / reached
गताः:
TypeVerb
Rootगत
FormPast (PPP used predicatively), Plural
भोजाःthe Bhojas
भोजाः:
Karta
TypeNoun
Rootभोज
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
द्विजवर्यO best of Brahmins
द्विजवर्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विज-वर्य
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Karana
TypeNoun
Rootविस्तर
FormMasculine, Instrumental, Singular
वदस्वtell (speak)
वदस्व:
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
V
Vṛṣṇis
A
Andhakas
B
Bhojas
D
Dvijavarya (the Brahmin interlocutor, i.e., Vaiśampāyana in context)

Educational Q&A

The verse frames the downfall of mighty lineages as arising from a specific moral-causal trigger (a curse), pointing to the Mahābhārata’s recurring ethic: power and heroism do not override dharma, and collective decline can follow from transgression and its consequences.

King Janamejaya asks the sage to explain, in detail, who pronounced the curse that led to the destruction of the Vṛṣṇi and Andhaka heroes (and the Bhojas). This question initiates the account of the events culminating in the Yādavas’ end in the Mausala Parva.