संजय कहते हैं--महाराज! वृषसेनने नकुलके धनुष और तलवारको काट दिया है, वे रथहीन हो गये हैं, शत्रुके बाणोंसे पीड़ित हैं तथा कर्णके पुत्रने अपने अस्त्रोंद्वारा उन्हें पराजित कर दिया है, यह जानकर श्रेष्ठ पुरुष भीमसेनके आदेशसे हाथोंमें अस्त्र-शस्त्र लिये शत्रुओंका सामना करनेमें समर्थ ट्रुपदके पाँच श्रेष्ठ पुत्र, छठे सात्यकि तथा द्रौपदीके पाँच पुत्र--ये ग्यारह वीर आपके पक्षके हाथी, घोड़े, रथ और पैदल सैनिकोंका अपने सर्पतुल्य बाणोंद्वारा संहार करते हुए रथोंद्वारा वहाँ शीघ्रतापूर्वक आ पहुँचे। उस समय उनके रथकी पताकाएँ वायुके वेगसे फहरा रही थीं। उनके घोड़े उछलते हुए आ रहे थे और वे सब-के- सब जोर-जोरसे गर्जना कर रहे थे
sañjaya uvāca—mahārāja! vṛṣasenena nakulasya dhanuḥ khaḍgaṃ ca chittvā taṃ rathahīnaṃ kṛtavān; śatrubāṇapīḍitaṃ ca karṇaputreṇa svāstrabalena parājitaṃ jñātvā, śreṣṭhapuruṣa-bhīmasenasyājñayā hastāyudhāḥ śatrūn prati samarthāḥ—drupadasya pañca śreṣṭhaputrāḥ, ṣaṣṭhaḥ sātyakiḥ, draupadyāḥ pañca putrāś ca—ete ekādaśa vīrāḥ, tava pakṣasya gaja-aśva-ratha-pādātān sarpavat-tulyaiḥ śaraiḥ saṃharantaḥ rathaiḥ tatra śīghram upāyayuḥ. tadā teṣāṃ rathadhvajā vāyuvegena phalanti sma; teṣāṃ hayā uccalantaḥ samāyānti sma; sarve ca mahāsvanena nādantaḥ sma.
सञ्जय उवाच—महाराज! वृषसेनेन नकुलस्य धनुः खड्गश्च छिन्नौ; स रथहीनोऽभवत्, शत्रुशरपीडितश्च, कर्णपुत्रेण चास्त्रबलात् पराजित इति ज्ञात्वा, श्रेष्ठपुरुषस्य भीमसेनस्याज्ञया हस्तेष्वस्त्रशस्त्राण्यादाय, शत्रून् प्रत्यमर्षसमर्था एकादश वीराः—द्रुपदस्य पञ्च श्रेष्ठपुत्राः, षष्ठः सात्यकिः, द्रौपद्याः पञ्च पुत्राश्च—रथैस्तत्र शीघ्रमुपाजग्मुः। ते च सर्पतुल्यैः शरैस्तव पक्षस्य गजानश्वान् रथान् पदातीन् च संहरन्तोऽभ्यपतन्। तेषां रथध्वजाः पवनवेगेन फफ्रिरे, अश्वाश्चोत्प्लुत्यागच्छन्, सर्वे च महता नादेन ननादुः॥
संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-ethics in war: when an ally is overwhelmed, leaders must respond swiftly with coordinated support. Courage is paired with responsibility—protecting one’s side and restoring balance on the battlefield rather than abandoning a comrade in distress.
Vṛṣasena, Karṇa’s son, has disabled Nakula by cutting his weapons and leaving him chariotless. On learning this, Bhīma orders a rapid counter-move: eleven Pāṇḍava-aligned warriors (Drupada’s five sons, Sātyaki, and Draupadī’s five sons) rush in chariots, cutting down Kaurava forces as they arrive with banners flying and battle-cries resounding.