Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

इस प्रकार श्रीमह्माभारत कर्णपर्वमें दुःशासनवधविषयक तिरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraṁ śrīmahābhārate karṇaparvaṇi duḥśāsana-vadha-viṣayakaḥ trayāśītitamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ | sañjaya uvāca—vacanaṁ karṇaṁ prāptakālam ariṁdamam | yuddhe śobhā-pānavāle śalyaḥ karṇasya ākṛtiṁ dṛṣṭvaiva tasya manobhāvaṁ jñātavān; ataḥ śatrudamanaṁ karṇaṁ prati idaṁ samayocitaṁ vacanaṁ abravīt—

इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि दुःशासनवधविषये त्र्यशीतितमोऽध्यायः समाप्तः। अथ प्राप्तकाले शल्यः, युद्धशोभनः, कर्णस्याकृतिमात्रेणैव तस्य मनोभावं विज्ञाय, अरिंदमं कर्णं प्रति समयोचितं वचनमुवाच।

उवाचsaid/spoke
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
Formलिट् (परस्मैपद), 3, singular
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formneuter, accusative, singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, nominative, singular
प्राप्तकालम्timely/appropriate to the occasion
प्राप्तकालम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राप्तकाल
Formmasculine, accusative, singular
अरिंदमम्foe-subduing (one)
अरिंदमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअरिंदम
Formmasculine, accusative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
Ś
Śalya
D
Duḥśāsana
M
Mahābhārata
K
Karṇa Parva
B
battle (yuddha)

Educational Q&A

The passage highlights discernment and timely counsel: a leader or charioteer should read a warrior’s mental state and respond with words appropriate to the moment, especially when ethical pressure and battlefield urgency demand clarity.

This is a colophon-like transition: it announces the completion of a chapter focused on Duḥśāsana’s death, then sets the scene for the next exchange—Śalya perceives Karṇa’s mood from his appearance and begins to address him with timely advice.