Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

अहं धनुष्मान्‌ ससुरासुरांश्न सर्वाणि भूतानि च सड़तानि । स्वबाहुवीर्याद्‌ गमये पराभवं मत्पौरुषं विद्धि परं परेभ्य:

ahaṃ dhanuṣmān sasurāsurāṃś ca sarvāṇi bhūtāni ca saṅgatāni | svabāhuvīryād gamaye parābhavaṃ matpauruṣaṃ viddhi paraṃ parebhyaḥ ||

सञ्जय उवाच— अहं धनुष्मान् स्वबाहुवीर्येण ससुरासुरान् सर्वाणि भूतानि च समागतानि एकत्र पराभवं गमयेयम्। मत्पौरुषं परेभ्यः परतरं विद्धि।

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
धनुष्मान्armed with a bow / bow-bearing
धनुष्मान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधनुष्मत्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरासुरान्gods and demons
सुरासुरान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुर + असुर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भूतानिbeings / creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
सङ्गतानिassembled / come together
सङ्गतानि:
Karma
TypeAdjective
Rootसम् + गम् (गत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन, क्त (past passive participle)
स्वबाहुवीर्यात्by (means of) the strength of my own arms
स्वबाहुवीर्यात्:
Karana
TypeNoun
Rootस्व + बाहु + वीर्य
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
गमयेI cause to go / I bring about
गमये:
TypeVerb
Rootगम्
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद, णिच् (causative)
पराभवम्defeat / overthrow
पराभवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपराभव
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मत्पौरुषम्my manliness / my prowess
मत्पौरुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद् + पौरुष
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विद्धिknow (you) / understand
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
परम्supreme / highest
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परेभ्यःthan others / from the superior ones
परेभ्यः:
Apadana
TypeAdjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, बहुवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
dhanuṣ (bow)
S
sura (devas)
A
asura

Educational Q&A

The verse highlights the intoxicating force of martial pride: a warrior’s confidence in personal strength can swell into overreach, raising an ethical tension between rightful courage and ego-driven boasting—an attitude that, in the Mahābhārata’s moral universe, often precedes downfall.

In the Karṇa Parva battle setting, a speaker proclaims extraordinary prowess—claiming the ability to defeat even devas and asuras assembled together—thereby intensifying the atmosphere of rivalry and impending catastrophe on the battlefield.