Previous Verse
Next Verse

Shloka 113

“जैसे आग अपने पास आये हुए पतंगोंके प्राण ले लेती है, उसी प्रकार शूरवीर कर्ण बाणोंद्वारा अपने ऊपर आक्रमण करनेवाले वेगशाली पांचालोंके प्राण ले रहा है ।। एते द्रवन्ति पठ्चाला द्राव्यन्ते योधिभिर्धुवम्‌ । कर्णेन भरतश्रेष्ठ पश्य पश्य तथाकृतान्‌,“भरतश्रेष्ठ! देखो, ये पांचालयोद्धा दौड़ रहे हैं। निश्चय ही कर्ण और दूसरे-दूसरे योद्धा उन्हें दौड़ा रहे हैं। देखो, वे कैसी बुरी अवस्थामें पड़ गये हैं?

sañjaya uvāca |

yathāgniḥ samīpāgatān pataṅgānāṃ prāṇān ādattē, tathā śūravīraḥ karṇaḥ śaraiḥ svopari prahartṝn vegavataḥ pāñcālānām prāṇān ādattē ||

ete dravanti pāñcālā drāvyante yodhibhir dhruvam |

karṇena bharataśreṣṭha paśya paśya tathākṛtān ||

यथा वह्निः समीपेतान् पतङ्गान् प्राणिनो हरन् । तथा कर्णः शरैः शूरः पाञ्चालान् वेगशालिनः ॥ एते द्रवन्ति पाञ्चालाः द्राव्यन्ते योधिभिर्ध्रुवम् । कर्णेन भरतश्रेष्ठ पश्य पश्य तथाकृतान् ॥

एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रवन्तिrun, flee
द्रवन्ति:
TypeVerb
Rootद्रु
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
पाञ्चालाःthe Panchalas
पाञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
द्राव्यन्तेare being made to run, are driven away
द्राव्यन्ते:
TypeVerb
Rootद्रु (णिच् → द्रावयति; कर्मणि प्रयोगः)
FormPresent, Third, Plural, Passive (Karmani)
योधिभिःby warriors
योधिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootयोधिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कृतान्made (so), rendered (to that state)
कृतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृ (कृत)
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'bharataśreṣṭha')
K
Karna
P
Pāñcāla warriors
A
arrows (śara)
F
fire (agni)
M
moths/insects (pataṅga)