Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

कर्णार्जुनसमागमः — The Karṇa–Arjuna Confrontation

Cosmic Spectatorship and Vows

राजन! गिरते हुए हाथियों, सहस्रों घोड़ों, रथों और मारे गये पैदल मनुष्योंके गिरनेसे सारी पृथ्वी सब ओर कम्पित होने लगी। पाण्डवोंकी सारी विशाल सेना व्याकुल हो गयी ।। कर्णस्त्वेको युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावक: । दहन्‌ शत्रून्‌ नरव्याप्र शुशुभे स परंतप:,नरव्याप्र! शत्रुओंको तपानेवाला योद्धाओंमें श्रेष्ठ एकमात्र कर्ण ही धूमरहित अग्निके समान शत्रुओंको दग्ध करता हुआ शोभा पा रहा था

rājan! girate hue hāthiyoṃ, sahasroṃ ghoṛoṃ, rathoṃ aura māre gaye paidala manuṣyoṃ ke girane se sārī pṛthvī saba ora kampita hone lagī; pāṇḍavoṃ kī sārī viśāla senā vyākula ho gayī. karṇas tv eko yudhāṃ śreṣṭho vidhūma iva pāvakaḥ | dahan śatrūn naravyāghra śuśubhe sa parantapaḥ ||

सञ्जय उवाच—राजन्, पतद्भिर्गजैः सहस्रशोऽश्वै रथैश्च निपतद्भिः, हतैश्च पदातिभिर्भूमौ पतितैः, सर्वतः पृथिवी कम्पितेवाभवत्। पाण्डवानां विशालं बलं व्याकुलं व्यामिश्रं चाभवत्। कर्णस्तु एक एव युधां श्रेष्ठो विधूम इव पावकः, शत्रून् दहन् नरव्याघ्र, परंतपः शोभां परमां जगाम।

कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एकःalone, single
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
युधाम्of battles/warriors (lit. of fights)
युधाम्:
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठःbest, foremost
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
विधूमःsmokeless
विधूमः:
TypeAdjective
Rootविधूम
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पावकःfire
पावकः:
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Nominative, Singular
दहन्burning
दहन्:
TypeVerb
Rootदह्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Accusative, Plural
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
TypeNoun
Rootनरव्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
शुशुभेshone, was splendid
शुशुभे:
TypeVerb
Rootशुभ्
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada, Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
परंतपःscorcher of foes
परंतपः:
Karta
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Karna
P
Pāṇḍavas
E
earth (Pṛthvī)
E
elephants
H
horses
C
chariots
F
foot-soldiers