Shloka 74
अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः
Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces
विमुज्चन्त: शकृन्मूत्रं गजाः प्रादुद्रुवुर्भशम् । बिजलीकी गड़गड़ाहटके समान उनकी प्रत्यंचाकी भयंकर टंकार सुनकर बहुत-से हाथी मल-मूत्र करते हुए बड़े जोरसे भाग रहे थे || ७३ $ ।। भीमसेनस्य तत् कर्म राजन्नेकस्य धीमत: । निधघ्नतः सर्वभूतानि रुद्रस्येव च निर्बभौ,राजन! अकेले बुद्धिमान् भीमसेनका वह कर्म समस्त प्राणियोंका संहार करते हुए रुद्रके समान जान पड़ता था
sañjaya uvāca |
vimucantaḥ śakṛn-mūtraṃ gajāḥ prādudruvur bhaśam |
bhīmasenasya tat karma rājan ekasya dhīmataḥ |
nidhaghnataḥ sarvabhūtāni rudrasyeva ca nirbabhau ||
सञ्जय उवाच—विद्युद्गर्जितसदृशीं प्रत्यञ्चाटङ्कध्वनिं श्रुत्वा बहवो गजा भयविह्वलाः शकृन्मूत्रं विमुञ्चन्तः प्राद्रवन्। राजन्, एकस्यैव धीमतः भीमसेनस्य तत्कर्म सर्वभूतानि निघ्नतः रुद्रस्येव निर्बभौ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of war: even when a warrior’s valor is extraordinary, its visible outcome is terror and widespread destruction. By likening Bhīma’s action to Rudra, the text frames battlefield prowess as a force that can resemble divine annihilation—inviting reflection on the cost of violence and the thin line between heroism and devastation.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that elephants panic and flee, involuntarily voiding in fear, upon hearing the terrifying bowstring twang and witnessing the onslaught. He then describes Bhīmasena’s solitary, powerful combat as appearing Rudra-like, cutting down beings across the field.