Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

ततः प्रववृते युद्धं तावकानां परै: सह । घोरं प्राणभूृतां काले भीमरूपं परंतप,परंतप! फिर तो उस समय शत्रुओंके साथ आपके सैनिकोंका घोर युद्ध होने लगा, जो समस्त प्राणियोंके लिये भयंकर था

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tāvakānāṃ paraiḥ saha | ghoraṃ prāṇabhṛtāṃ kāle bhīmarūpaṃ parantapa parantapa ||

ततः प्रववृते युद्धं तावकानां परैः सह । घोरं प्राणभृतां काले भीमरूपं परन्तप ॥

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययः)
प्रववृतेarose, began, commenced
प्रववृते:
TypeVerb
Rootप्र + √वृत् (वर्तते/वृत्तिः)
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
युद्धम्battle, fighting
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
तावकानाम्of your (people/soldiers)
तावकानाम्:
TypeAdjective
Rootतावक (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी, बहुवचनम्
परैःwith the foes, by the enemies
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया, बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय
घोरम्terrible, dreadful
घोरम्:
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
प्राणभृताम्of living beings (life-bearers)
प्राणभृताम्:
TypeNoun
Rootप्राणभृत् (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी, बहुवचनम्
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, सप्तमी, एकवचनम्
भीमरूपम्of fearful form
भीमरूपम्:
TypeAdjective
Rootभीमरूप (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्
परंतपO scorcher of foes (repeated address)
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (addressed as parantapa)
K
Kaurava army (tāvakāḥ)
E
Enemy forces (parāḥ; primarily Pāṇḍava side in context)

Educational Q&A

The verse highlights the moral gravity of war: once it begins, it becomes ‘ghora’—a terror not only for warriors but for all living beings. It implicitly warns that adharma-driven conflict spreads suffering widely and turns time itself (kāla) into an instrument of destruction.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that a fierce battle has erupted between the Kaurava forces (‘tāvakāḥ’) and their opponents. The scene is framed as a critical, ominous moment where the combat takes on a fearsome, overwhelming character.