Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna

Prelude to Karṇa’s Slaying

नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिष | दृष्टवा च बान्धवानन्ये पितृनन्ये पितामहान्‌,आर्य! वहाँ घायल होकर पृथ्वीपर पड़े हुए कितने ही मनुष्य अपने बान्धव-जनोंको देखकर कराह उठते थे। कितने ही अपने बाप-दादोंको देखकर कुछ अस्फुट स्वरमें बोलने लगते थे

narāstu nihatā bhūmau kūjantastatra māriṣa | dṛṣṭvā ca bāndhavān anye pitṝn anye pitāmahān |

सञ्जय उवाच—नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिष; दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान्, अस्पष्टैर्वचनैः प्रलपन्ति स्म।

नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
निहताःslain/struck down
निहताः:
TypeAdjective
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
कूजन्तःcrying out/wailing
कूजन्तः:
TypeVerb
Rootकूज्
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
मारिषO noble sir (address)
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
and
:
TypeIndeclinable
Root
बान्धवान्kinsmen/relatives
बान्धवान्:
Karma
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Accusative, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
पितॄन्fathers
पितॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
पितामहान्grandfathers
पितामहान्:
Karma
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
kinsmen (bāndhavāḥ)
F
fathers/forefathers (pitaraḥ)
G
grandfathers (pitāmahāḥ)
B
battlefield/earth (bhūmi)