Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke

अश्वत्थाम्न: शरानस्तान्‌ छित्त्वैकैकं त्रिधा त्रिधा । व्यधमद्‌ भरतश्रेष्ठो निहारमिव मारुत:,ऐसा कहकर भरतश्रेष्ठ अर्जुनने अश्वत्थामाके चलाये हुए उन बाणोंमेंसे प्रत्येकके तीन- तीन टुकड़े करके उन सबको उसी प्रकार नष्ट कर दिया, जैसे हवा कुहरेको उड़ा देती है

aśvatthāmnaḥ śarān astān chittvaikaikaṃ tridhā tridhā | vyadhamad bharataśreṣṭho nihāram iva mārutaḥ ||

ततोऽर्जुनो भरतश्रेष्ठो द्रौणेरस्त्रप्रयुक्तान् शरान् एकैकं त्रिधा त्रिधा छित्त्वा सर्वान् व्यधमत्—मारुतो यथा निहारम्।

अश्वत्थाम्नःof Ashvatthaman
अश्वत्थाम्नः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
FormMasculine, Genitive, Singular
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
छित्त्वाhaving cut
छित्त्वा:
TypeVerb
Rootछिद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having cut
एकैकम्each one (one by one)
एकैकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएकैक
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिधाinto three parts
त्रिधा:
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा
Formmanner/adverb
त्रिधाagain into three (emphatic repetition)
त्रिधा:
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा
Formrepetition/emphasis
व्यधमत्blew away / dispersed
व्यधमत्:
TypeVerb
Rootव्यधम् (वि + ध्मा)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भरतश्रेष्ठःthe best of the Bharatas (Arjuna)
भरतश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
निहारम्mist/fog
निहारम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिहार
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formsimile marker
मारुतःwind
मारुतः:
Karta
TypeNoun
Rootमारुत
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Aśvatthāmā
A
Arjuna
A
arrows
W
wind
M
mist/fog

Educational Q&A

Power guided by discipline is superior to uncontrolled aggression: Arjuna’s response is measured, precise, and preventative—neutralizing danger without being swept away by anger, reflecting the ideal of controlled force in dharma-oriented warfare.

Aśvatthāmā shoots arrows at Arjuna; Arjuna counters by cutting each incoming arrow into three pieces, repeatedly, destroying the volley as effortlessly as wind disperses fog.