Shloka 343
Yudhiṣṭhira–Droṇa Saṃgrāma
Engagement and Countermeasures
Devanagari script
चन्द्ररश्मिप्रकाशाड़ीं पृथिवीं पुरमालिनीम् | उस पर्वतके ऊपरसे जाते हुए श्रीकृष्णसहित अर्जुनने नीचे देखा कि नगरों एवं गाँवोंके समुदायसे सुशोभित, सुवर्णमय धातुओंसे विभूषित तथा सुन्दर झरनोंसे युक्त पृथ्वीके सम्पूर्ण अंग चन्द्रमाकी किरणोंसे प्रकाशित हो रहे हैं
Translation
चन्द्ररश्मिप्रकाशाढ्यां पृथिवीं पुरमालिनीम् । तस्य पर्वतस्योपरि गच्छन् श्रीकृष्णसहितोऽर्जुनोऽधो ददर्श—नगरग्रामसमूहैः सुशोभितां, सुवर्णमयधातुभिर्विभूषितां, सुन्दरनिर्झरसमन्वितां च पृथिवीं, यस्याः सर्वाङ्गानि चन्द्रकिरणैः प्रकाशितानि बभूवुः ।
Word by Word
चन्द्रof the moon
चन्द्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, Genitive (in compound), Singular
रश्मिray
रश्मि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरश्मि
FormMasculine, Genitive (in compound), Singular
प्रकाशillumination/light
प्रकाश:
Karana
TypeNoun
Rootप्रकाश
FormMasculine, Instrumental (in compound sense), Singular
आढ्याम्rich, abundant
आढ्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआढ्य
FormFeminine, Accusative, Singular
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Accusative, Singular
पुरcities
पुर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Genitive (in compound), Plural
मालिनीम्garlanded/ornamented (with)
मालिनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमालिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes